Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 şubat depreminin yıldönümüne sayılı günler kala hem yürütülen çalışmaları yerinde görmek, hem de süreci sahada değerlendirmek amacıyla Hatay’a geldi.
Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Öntürk ziyaretinin ardından basın açıklaması yapan Bakan Ersoy, 6 Şubat depremlerinin ardından kültürel varlıkların korunması ve yeniden ihyası için başlatılan sürecin özetini rakamlarla paylaştı.
6 Şubat depremlerinde hayatını kaybedenleri bir kez daha rahmetle anan Ersoy, böylesi bir acının bir daha yaşanmaması temennisinde bulunurken, Hatay’da deprem sonrası zarar gören 10 kültürel mirasın restorasyon çalışmasının tamamlandığını ve bu süreçte 2,3 milyar TL ödenek kullandıklarını açıkladı.
Hatay özelinde yapılan restorasyon faaliyetlerine değinen Bakan Ersoy, yaptıkları işlerde gösterdikleri titizlik ve hassasiyeti görmek isteyen herkesi Hatay’a gelerek, Habib-i Neccar Camii’ni ziyaret etmeye davet ederken, Hatay’daki programı çerçevesinde, Habib-i Neccar Camii, Hatay Medeniyetler Kütüphanesi ve Hatay Arkeoloji Müzesini ziyaret edecek, ayrıca depremzede gençlerle bir araya gelecek.
Restorasyon süreci bilimsel ve hassas olarak eş zamanlı sürüyor
Ersoy, deprem sonrası kültürel mirasın korunmasına yönelik kapsamlı bir çalışma yürüttüklerini, bakanlık olarak tarih, kültür ve kimliği muhafaza etme sorumluluğunu taşıdıklarını belirterek, bu bilinçle 11 ilde doğrudan sahaya inerek kültür varlıklarına yönelik detaylı tespit, tasnif, temizleme ve belgeleme işlemleri gerçekleştirdiklerini bildirdi.
Çalışmalar sonucunda elde edilen verilerin envanter haline getirilerek kayıt altına alındığını aktaran Ersoy, bu eserlerin Kazı Evi Depoları ile çeşitli müze müdürlükleri bünyesinde koruma altına alındığını ifade etti.
Acil müdahale gerektiren tüm işlemlerin zamanında ve yerinde tamamlandığını vurgulayan Ersoy, tamamen yıkılan ya da farklı düzeylerde hasar gören kültür varlıkları ile vakıf eserlerinin ihyası için eş zamanlı olarak 11 ilde bilimsel ve hassas restorasyon sürecinin başlatıldığını söyledi.
11 ilde 63 kültür varlığının restorasyonu tamamlandı
Ersoy, yapılan hasar tespit çalışmaları kapsamında toplam 5.119 taşınmaz kültür varlığının incelendiğini; bunlardan 364’ünün tamamen yıkıldığı, 973’ünün ağır, 1.206’sının orta ve 1.036’sının hafif hasarlı olduğunu belirlediklerini anlattı.
Tespit edilen yapıların belgelenmesi ve yeniden inşa ve restorasyon uygulamalarının ardından 11 ilde toplam 63 uygulamanın tamamlandığını, aynı hassasiyetle sürdürülen 21 çalışmanın da kısa sürede bitirileceğini aktaran Ersoy, sahada görev yapan uzman ve işçilere teşekkür etti. Yürütülen uygulamalarda bugüne kadar yalnızca Bakanlığa ait yapılar için yaklaşık 7,3 milyar lira ödenek kullanıldığını belirtti.
Öte yandan, özel mülkiyetteki tescilli yapılara da destek verildiğini açıklayan Ersoy, 1.278 yapıya proje yardımı, 278 yapıya ise uygulama yardımı olmak üzere toplam 1.554 yapı için yaklaşık 2 milyar lira kaynak sağlandığını ifade etti.
5 kültür varlığında restorasyon sürüyor!
Bakan Ersoy, Hatay’da bugüne kadar proje ve uygulama işleri kapsamında yaklaşık 2,3 milyar liralık ödenekle 10 çalışmanın tamamlandığını, 5 projenin ise hâlen devam ettiğini açıkladı. Devam eden projeler arasında, 307 hektarlık Hatay Kent Bütünü Çevre Düzenlemesi ve Kadastral Altlıkların Oluşturulması Projesi ile toplam 16 yapıyı kapsayan Hatay Kentsel Tasarım Uygulamaları’nın 1. ve 2. etaplarının yer aldığını belirten Ersoy, bu projelerin büyüklüğünün dikkat çekici olduğunu ifade etti.
Antakya’da, depremden zarar görmüş sivil mimarlık örneklerinin belgelenmesine yönelik olarak gerekli ödeneklerin aktarıldığını belirten Ersoy, şu ana kadar 69 yapının projesinin hazırlandığını, 2025 yılı itibarıyla 28 yapının daha projelendirme sürecinin tamamlandığını kaydetti.
Arkeoloji Müzesi yeni yüzüyle açılacak!
Ersoy ayrıca 70 yapının proje hazırlıkları ve 51 yapının 3 boyutlu belgeleme çalışmalarının halen devam ettiğini söyleyerek, “Hatay Müze Müdürlüğü teşhir salonlarında kurtarma çalışmaları sırasında, pano halinde toplam 1080 metrekare 72 adet mozaik kaldırılmıştır. Müze binası içinde ise 1125 metrekare ölçülerinde ağır ve orta hasarlı mozaik panoların restorasyon ve konservasyon uygulamaları devam etmektedir. Yine müzemizdeki ağır ve orta hasarlı 28 adet taş eser geçici depolara taşınmıştır. Hatay Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesinde ise 9 adet orta ve hafif hasarlı eserin restorasyon çalışmaları tamamlanmıştır” dedi.
Hatay Arkeoloji Müzesi’ndeki çalışmaların etaplar hâlinde ilerlediğini söyleyen Ersoy, “İnşallah müzemizi bu yıl içerisinde yeni yüzüyle açılışa hazır hale getirmiş olacağız” dedi.
Ayrıca Hatay Eski Belediye Binası’ndaki çalışmaların tamamlandığını, Kurtuluş Caddesi’ne yönelik kentsel tasarım uygulamalarında da sona gelindiğini aktaran Ersoy, Hatay’ın tarihi kimliğini yaşatmanın ciddi ve çok yönlü bir mesai gerektirdiğini vurguladı.
Bakan Ersoy, “Gerçekten de Hatay’ın kadim tarihi ve muazzam kültürel dokusu çok kapsamlı, çok yönlü yoğun bir mesai gerektiriyor. Bizler büyük bir dikkatle bütün bu gereklilikleri karşılamaktayız” ifadelerini kullandı.
“Vakıf eserlerinin tamamı aslına uygun şekilde ayağa kaldırılıyor”
Depremden etkilenen bölgelerde toplam 377 vakıf eserinin zarar gördüğünü söyleyen Ersoy, bu eserlerden 31’inin tamamen yıkıldığını, 144’ünün ağır, 104’ünün orta, 98’inin ise hafif hasarlı olarak kayda geçtiğini ifade etti.
Ersoy, geçen üç yıl içinde 33’ü Hatay’da olmak üzere 109 vakıf eserinin özgün hâline uygun şekilde restore edildiğini, kalan 268 eserin restorasyonunun da Haziran ayına kadar tamamlanacağını belirterek, böylece farklı seviyelerde hasar görmüş tüm vakıf eserlerinin yeniden ayağa kaldırılmış olacağını vurguladı.
Yürütülen çalışmalara örnek olarak Habib-i Neccar Camiini gösteren Ersoy, bu yapının Anadolu’daki ilk cami olarak taşıdığı manevi ve tarihî değere dikkat çekti. Ersoy, eserin kubbesinin 1400 ton hafifletildiğini, zemininden kalem işlerine kadar her ayrıntının en özgün haliyle restore edildiğini söyledi.
“Bu başarı hikâyesinin arkasında milletimizin gücü var”
Bakan Ersoy, vatandaşların sürece verdiği destek ve gösterdiği sabrın altını çizerek, üç yılın sonunda ulaşılan tabloyu şu sözlerle değerlendirdi: “Bizlere güvendiniz, destek verdiniz, en zor anlarınızda sabrettiniz… Allah’a şükürler olsun ki aradan geçen üç yıl sonunda, başta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Sayın Murat Kurum ve ekibinin tarihe geçen muazzam çalışmaları olmak üzere verdiğimiz emeğin, harcadığımız mesainin, gecesi gündüzü olmayan çalışmalarımızın sonucunda; yeniden inşa edilmiş şehirlerde, normalleşen hayatların huzurunu görmek nasip olmuştur.”
Ersoy, Dünya tarihinde benzeri görülmemiş bir inşa ve ihya sürecinde ortaya koydukları başarının arkasında, milletin inancı ve desteğinin olduğunu belirterek, “Bundan sonrası inşallah daha iyiye, daha güzele bir yürüyüş olacaktır” ifadeleriyle konuşmasını tamamladı.